Program Wsparcia dla Magazynów Energii Elektrycznej i Infrastruktury Stabilizującej Sieć Elektroenergetyczną w Polsce – Nabór Wniosków 2025

Program ma również na celu zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego kraju, czyli zapewnienie niezawodnych dostaw energii, nawet w sytuacjach kryzysowych lub awaryjnych. Wsparcie skierowane jest na budowę magazynów energii elektrycznej, które przechowują nadmiar energii wytworzonej w okresach, gdy produkcja prądu przewyższa zapotrzebowanie, a następnie uwalniają tę energię do sieci, gdy zapotrzebowanie rośnie. Dzięki tym magazynom możliwe jest stabilniejsze zarządzanie siecią, unikanie przerw w dostawach oraz wspieranie integracji źródeł energii odnawialnej.

Wsparcie skierowane jest do budowy magazynów o mocy minimum 2 MW (megawatów) i pojemności minimum 4 MWh (megawatogodzin). Termin „moc” oznacza maksymalną ilość energii, jaką magazyn może dostarczyć w danej chwili (w megawatach), natomiast „pojemność” odnosi się do całkowitej ilości energii, którą magazyn jest w stanie przechować (w megawatogodzinach).

Magazyny energii muszą być podłączone do sieci dystrybucyjnej i przesyłowej, które obejmują systemy elektryczne transportujące energię od producentów do odbiorców końcowych. Sieć dystrybucyjna to ta, która dostarcza energię do gospodarstw domowych i małych firm, natomiast sieć przesyłowa to większe linie energetyczne, które transportują prąd na dłuższe odległości, zwykle na poziomie krajowym.

Program obejmuje inwestycje, które pozwolą na budowę i uruchomienie nowoczesnych magazynów energii. W ramach programu przewidziano trzy główne obszary działań:

1. Budowa magazynów energii – Instalacja urządzeń, które przechowują energię, takich jak kontenery bateryjne (specjalne pojemniki, w których przechowywane są akumulatory), inwertery (urządzenia, które zamieniają prąd stały (DC) na prąd zmienny (AC), który jest używany w domach i firmach), oraz transformatory (urządzenia zmieniające napięcie prądu, co jest niezbędne do bezpiecznego transportu energii). Magazyny muszą spełniać unijne normy bezpieczeństwa (aby zapobiec pożarom lub innym awariom) oraz normy homologacji, które potwierdzają ich zgodność z europejskimi standardami technicznymi.

2. Budowa przyłącza do sieci – To inwestycje związane z podłączeniem magazynów energii do już istniejącej sieci energetycznej. Mogą obejmować instalację kabli, budowę stacji transformacyjnych (gdzie energia zmienia napięcie) oraz innych elementów infrastruktury, które umożliwią wymianę energii pomiędzy magazynem a siecią.

3. Dostosowanie magazynów – Instalacja systemów, które pozwolą na lepsze zarządzanie magazynowaną energią. Do takich systemów należy BMS (Battery Management System) – system zarządzania akumulatorami, który monitoruje ich stan, wydajność i bezpieczeństwo; oraz EMS (Energy Management System) – system zarządzania energią, który koordynuje przepływ energii do i z magazynu. Dodatkowo, inwestycje mogą obejmować systemy monitorowania i zdalnego dostępu do danych (np. poprzez internet), co pozwala na bieżąco śledzić stan urządzeń oraz ich wydajność.

Punkty 2 i 3 są opcjonalne, jednak punkt 1 (budowa magazynów energii) jest wymagany.

Z programu mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy spełniają następujące warunki:

1. Pomoc publiczna – Przedsiębiorca nie jest zobowiązany do zwrotu pomocy, jeśli Komisja Europejska uznała, że pomoc udzielona przez państwo jest niezgodna z prawem lub zasadami konkurencji obowiązującymi w Unii Europejskiej.

2. Przedsiębiorca, który bez tego wsparcia nie podjąłby decyzji o inwestycji lub zrealizowałby ją w ograniczonym zakresie lub inaczej (np. nie budując magazynów o wymaganej pojemności).

3. Przedsiębiorca nie jest objęty sankcjami Unii Europejskiej, które mogą wynikać z polityki wobec Rosji po jej agresji na Ukrainę.

Pomoc może zostać przyznana firmom, które mają swoją siedzibę lub oddział w Polsce w momencie wypłaty pomocy.

Całkowita kwota dostępna w programie wynosi 4 150 000 tys. zł, z czego:

1. Bezzwrotne dofinansowanie (dotacje) – do 3 735 000 tys. zł;

2. Zwrotne formy wsparcia (pożyczki) – do 415 000 tys. zł;

3. Do 30% budżetu może zostać przeznaczone na inwestycje przedsiębiorstw powiązanych z beneficjentem (np. firmy należące do tej samej grupy kapitałowej lub współpracujące w zakresie realizacji projektu).

• Dotacja: Do 45% całkowitych kosztów inwestycji. Może zostać zwiększona o 20 punktów procentowych dla małych firm i o 10 punktów procentowych dla średnich firm. Małe firmy to przedsiębiorstwa zatrudniające mniej niż 50 pracowników i mające roczne przychody nieprzekraczające 10 milionów euro, a średnie firmy to te zatrudniające od 50 do 250 pracowników, z rocznymi przychodami do 50 milionów euro.

• Pożyczka: Możliwość uzyskania pożyczki do 100% kosztów kwalifikowanych inwestycji. Pożyczka może być udzielona na preferencyjnych warunkach (np. z niższym oprocentowaniem) lub na warunkach rynkowych (zgodnie z obecnymi stopami procentowymi na rynku).

• Project finance: W przypadku realizacji inwestycji w formule „project finance” (czyli finansowania projektu z udziałem środków własnych inwestora oraz zewnętrznych kredytów), wymagany jest wkład własny przedsiębiorcy na poziomie minimum 15% kosztów kwalifikowanych inwestycji. Wkład ten nie może pochodzić z kredytów bankowych, pożyczek właścicielskich czy innych zewnętrznych źródeł.

Wsparcie będzie udzielane w formie dotacji (bezzwrotne wsparcie finansowe) i/lub pożyczki (zwrotne wsparcie, które przedsiębiorca musi spłacić), zgodnie z programem priorytetowym „Magazyny energii elektrycznej i infrastruktura stabilizująca sieć elektroenergetyczną”.

MSz