Centralny System Informacji Rynku Energii (CSIRE), szybsza możliwość zmiany sprzedawcy

Wszyscy, którzy są zainteresowani rykiem energii w Polsce powinni wiedzieć, iż system CSIRE ma na celu gromadzenie informacji w zakresie funkcjonowania detalicznego rynku energii elektrycznej.

Dzięki systemowi CSIRE dane są zbierane według jednolitego standardu i jest  dokonywane ich przetwarzane w ramach zunifikowanego procesu, w rezultacie czego  zwiększa się skuteczność, oraz efektywność dotycząca funkcjonowania tegoż rynku.

Jak się powszechnie uznaje CSIRE powinno doprowadzić do wsparcia rozwoju usług rynkowych, które są związane z zaspakajaniem potrzeb odbiorców energii oraz powinno doprowadzić do zwiększanie elastyczności krajowego systemu elektroenergetycznego.

Zgodnie z artykułem 11y ustawy prawo energetyczne,  zamknięty został katalog obowiązków operatorów informacji rynku energii (OIRE), który jest związany z funkcjonowaniem centralnego systemu informacji rynku energii.

Pytanie

Podmiot elektryczny chciały uzyskać informację: Jakie są obowiązków operatorów na rynku energii?

Odpowiedz

Wszyscy zainteresowani powinni wiedzieć, iż zapis art 11y ustawy prawo energetyczne przewiduje następujące obowiązki operatorów na rynku energii:

1) zarządzanie jak również administrowanie centralnym systemem informacji rynku energii;

2) pozyskiwanie informacji rynku energii, czy innych informacji od użytkownika systemu na potrzeby realizacji procesu rynku energii;

3) przetwarzanie zgromadzonych danych znajdujących się w centralnym systemie informacji rynku energii , informacji rynku energii, czy innych informacji, do których jest uprawniony na potrzeby realizacji procesów rynku energii;

4) wspieranie realizacji procesów dotyczących rynku energii;

5) opracowywanie standardów dotyczących wymiany informacji centralnego systemu informacji rynku energii;

6) udostępnianie wyłącznie uprawnionym użytkownikom systemu informacje rynku energii w zakresie przewidzianym w ustawie prawo energetycznie w przepisach wydanych na podstawie art. 11zh tejże ustawy i w sposób określony w instrukcji

7) obliczanie wartości cen energii elektrycznej,

8) obliczanie wartości cen energii elektrycznej skorygowanej, w przypadku zmian danych, które zostały wykorzystywane do ustalenia tychże cen wynikające z korekt przekazywanych przez operatorów systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych czy inne podmioty, jeżeli skorygowana cena różni się od poprzednio obliczonej wartości o więcej niż 0,1%.

Jak wskazuje praktyka etapowe wdrażanie CSIRE dotyczy działań do których zobowiązani są wszyscy profesjonalni użytkownicy, którzy funkcjonują na rynku energii w Polsce.

Należą do nich:

- operatorzy systemów elektroenergetycznych,

- sprzedawcy energii elektrycznej

-  podmioty które są odpowiedzialne za bilansowanie handlowe.

Ze względu na proces złożoności technicznej oraz organizacyjnej dotyczący  budowy systemów informatycznych po stronie podmiotów rynkowych czy ich integracji z CSIRE, dołączanie do Centralnego Systemu Informacji Rynku energii zostało rozłożone na etapy.

Pozwala to na harmonijne przyjmowanie podmiotów rynku energii elektrycznej na nowy model dotyczący  wymiany informacji czy realizacji procesów rynkowych.

Taki tryb dotyczący wdrożenia Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii został określony w  ustawie Prawo energetyczne Zgodnie z nią, kolejność dołączania do CSIRE dotycząca poszczególnych podmiotów jest uzależniona  od liczby punktów poborów energii obsługiwanych przez danych operatorów systemów dystrybucyjnych.

Pytając o korzyści dotyczące wdrożenie systemu CSIRE  trzeba na wstępie zaznaczyć iż system ten zapewnia odbiorcy energii elektrycznej dostęp do informacji, kto re umożliwiają zarządzanie zużyciem energii elektrycznej Dostęp taki na przykład minimalizuje koszty zaopatrzenia w energię.

Pytanie

Jakie korzyści wynikają z CSRIE?

Odpowiedz

Dzięki korzystaniu z CSIRE odbiorcy:

-zyskują bezpłatny i jednocześnie  bezpieczny dostęp do danych dotyczących poboru energii elektrycznej z sieci, a w przypadkach prosumentów również dotyczących  energii elektrycznej wprowadzonej do sieci;

- mogą, za pośrednictwem CSIRE, zapewniać dostęp do swoich danych wskazanym przez nich podmiotom np. dla potrzeb uzyskania ofert dostosowanych do ich sposobów wykorzystywania energii elektrycznej;

- uzyskują korzyści, które wynikają ze standaryzacji procesów rynku energii, których realizacja ulega skróceniu, a zmiana sprzedawcy energii elektrycznej jest możliwa do przeprowadzenia w zaledwie 24h.

Udostępnianie informacji dotyczącej rynku energii przyczynia się także do rozwoju nowych produktów i usług, które są nastawione na zwiększenie elastyczności systemu przez zarządzanie zużyciem czy wytwarzaniem energii elektrycznej. W efekcie pozwala też zracjonalizować koszt dostawy energii elektrycznej do odbiorcy i stwarza lepsze warunki dla odnawialnych źródeł energii. CSIRE  stanowi źródło danych, na podstawie których powinny odbywać się rozliczenia za energię elektryczną.

Informacje  gromadzone w CSIRE są udostępnione bezpłatnie uprawnionemu użytkownikowi profesjonalnemu oraz wszystkim innym odbiorcom energii elektrycznej, z należytym zachowaniem bezpieczeństwa informacji czy ochrony danych osobowych.

Dla poszczególnej grupy użytkowników CSIRE zostały przewidziane odrębne i dostosowane do  potrzeb, tak zwane mechanizmy dostępu do informacji:

Portal Moje IRE, przeznaczony jest dla odbiorcy końcowego energii elektrycznej, prosumenta i wytwórcy energii. Dostęp do danych znajdujących się w portalu odbywa się przy użyciu tak zwanego węzła krajowego czyli (login.gov.pl), po potwierdzeniu tożsamości.

Na tym portalu można miedzy innymi. sprawdzić informacje o zawartej umowie sprzedaży, parametrach technicznych czy handlowych swojego punktu poboru energii, jak również dotyczące  danych pomiarowych, w tym danych o pobranej czy wprowadzonej do sieci energii.

Za  pośrednictwem portalu można również udostępnić dane wybranym sprzedawcom energii, aby uzyskać oferty sprzedaży czy sprawdzić możliwość do racjonalizacji kosztów energii.

Portal Użytkownika Profesjonalnego  przeznaczony jest dla operatora systemu dystrybucyjnego, sprzedawcy energii elektrycznej, podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie czy innego uprawnionego podmiotu profesjonalnego. Za  pośrednictwem tego portalu, podmiot  może manualnie obsłużyć procesy rynku energii, takie jak zmiana sprzedawców energii elektrycznej, czy pozyskiwanie danych dotyczących pomiarów na potrzeby rozliczeń.

Portal stanowi rodzaj uzupełnienia dla automatycznego wykonywania procesu rynku energii za pomocą interfejsu B2B pomiędzy CSIRE, a systemem użytkownika systemu elektroenergetycznego.

Portal instytucjonalny, przeznaczony jest dla urzędów administracji publicznej. W tym miejscu są dostępne tak zwane zagregowane i zanonimizowane dane, które są wykorzystywane do analizy i raportowania przez uprawnione urzędy.

Zasady dotyczące funkcjonowania CSIRE, w tym zakresy dotyczące przetwarzanych danych oraz schemat realizacji procesów rynkowych, zostały wypracowane we współpracy z ekspertami organizacji branżowych czy też urzędów administracji publicznej. Za wdrożenie i administrowanie CSIRE odpowiada Operator Informacji Rynku Energii (OIRE). Natomiast rolę OIRE pełnią Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.

Ustawa Prawo energetyczne (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 266 ze zm.)