Miks energetyczny - z czego powstaje energia elektryczna w Polsce?

Przy produkcji energii elektrycznej nadal dominują surowce kopalne, przede wszystkim węgiel – kamienny i brunatny. To one zasilały polską energetykę przez dziesięciolecia i nadal stanowią jej fundament. Coraz większe znaczenie mają jednak odnawialne źródła energii tj. słońca, wiatru, a także wody i ciepła ziemi. 

Prąd w Polsce wytwarzany jest z następujących źródeł:

• Węgiel kamienny – spalany w dużych elektrowniach węglowych
• Węgiel brunatny – wykorzystywany głównie w elektrowniach zlokalizowanych przy kopalniach
• Gaz ziemny – stosowany w nowoczesnych elektrowniach gazowych
• Energia wiatru – produkowana przez farmy wiatrowe, szczególnie na Pomorzu
• Energia słoneczna – generowana przez panele fotowoltaiczne, montowane m.in. na dachach domów
• Energia wodna – wykorzystywana w elektrowniach wodnych na rzekach
• Biomasa i biogaz – prąd z odpadów roślinnych i zwierzęcych
• Import z zagranicy – niewielka część prądu pochodzi z wymiany międzynarodowej

Miks energetyczny Polski w 2024 roku jest wyraźnym sygnałem, że wchodzimy w okres transformacji. Choć spalanie węgla nadal pozostaje głównym źródłem prądu, jego znaczenie sukcesywnie maleje. Według danych PSE jak i Forum Energii, prąd z węgla kamiennego i brunatnego odpowiadała już za nieco ponad połowę całkowitej produkcji – to najniższy poziom w historii. Dla porównania, jeszcze w 2000 roku węgiel dostarczał niemal całość energii elektrycznej w Polsce.

Wzrosło natomiast znaczenie odnawialnych źródeł energii. Ich udział w miksie przekroczył 30%, co oznacza historyczny rekord. Największy wkład miały elektrownie wiatrowe, ale równie dynamicznie rozwijała się fotowoltaika – szczególnie w formie mikroinstalacji na domach i budynkach firm. Łącznie zielona energia była drugim najważniejszym filarem polskiej produkcji prądu.

Do tego doszedł jeszcze rosnący udział gazu ziemnego, za sprawą dwóch nowych bloków gazowych w Gryfinie. Wpływ gazu na strukturę miksu staje się coraz bardziej widoczny, zwłaszcza że jest on postrzegany jako paliwo przejściowe w drodze do gospodarki niskoemisyjnej.

Rok 2024 był więc przełomowy – po raz pierwszy nowoczesne, nisko- i zeroemisyjne źródła energii zaczęły realnie konkurować z węglem. Polska energetyka staje się coraz bardziej zróżnicowana, co jest korzystne zarówno dla klimatu, jak i dla bezpieczeństwa energetycznego kraju.

W marcu 2025 roku Polska wyprodukowała więcej energii elektrycznej, niż sama zużyła. Oznacza to nadwyżkę, która została wyeksportowana, a saldo wymiany zagranicznej osiągnęło wartość -187 GWh.

Największy udział w produkcji prądu miały elektrownie zawodowe, oparte głównie na węglu. Węgiel kamienny odpowiadał za 41,54%, a brunatny za 20,52% całkowitej generacji. Łącznie z tych dwóch surowców pochodziło ponad 60% energii elektrycznej w kraju.

Spośród źródeł odnawialnych największy wkład miały farmy wiatrowe, które dostarczyły 13,57% energii. Pozostałe OZE – głównie instalacje fotowoltaiczne – odpowiadały za 11,74% produkcji. W sumie zielona energia osiągnęła udział ponad 25%.

Warto dodać, że elektrownie wodne zanotowały spory spadek produkcji – aż o 38,5% w porównaniu do marca 2024 roku. Z kolei elektrownie gazowe zwiększyły swój udział aż o 11,61% rok do roku, co wpisuje się w szerszą strategię transformacji energetycznej, w której gaz ziemny pełni rolę paliwa pomostowego.

Marzec 2025 roku pokazał więc miks energetyczny o następującej strukturze:

• Węgiel kamienny – 41,54%
• Węgiel brunatny – 20,52%
• Farma wiatrowa – 13,57%
• Pozostałe OZE (głównie fotowoltaika) – 11,74%
• Gaz ziemny i inne źródła – pozostała część (ok. 12,6%)

To wyraźny znak, że choć paliwa kopalne nadal dominują, odnawialne źródła energii systematycznie zwiększają swój udział i zaczynają odgrywać kluczową rolę w krajowej produkcji prądu.