Minimalne wymagania dotyczące ocen zgodności poziomów oddziaływania pola -EM z limitami GPO na elektryków

Limity GPO to wartość Granicznych Poziomów Oddziaływania rozumiana jako miary oddziaływań bezpośrednich, obejmujących skutki biofizyczne w organizmie człowieka ( elektryka), w szczególności występują skutki termiczne lub też pobudzenie elektryczne tkanek, które zostało wywołane bezpośrednim oddziaływaniem pola-EM

Pytanie

Elektryk został zatrudniony przy wykonywaniu swoich prac w strefie niebezpiecznej w polu - EM. Jakie limity GPO należy stosować w takim przypadku?

Odpowiedz

Zgodnie z załącznikiem nr. 3 dział II ust . 3 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne, limity GPO dla elektryków uważać należy za spełnione również w  przypadkach oddziaływań pola-EM stref niebezpiecznych, jeżeli po zastosowaniach uśrednienia w czasie zgodnie z zasadami, które wynikają z definicji limitów GPO odpowiedniej do charakterystyki pola-EM , które zostało rozpoznane w przestrzeni pracy elektryka, wartości natężenia pola-E i pola-M nie przekroczą wartości liczbowych takich, jakie zostały określone dla odpowiednich limitów IPNob-E i IPNob-H, a także w przypadkach zgodności wartości natężeń pola-E i natężeń pola-M z wartością odpowiedniego limitu dodatkowego IPNm-E i IPNm-H, określonego w rozporządzaniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Jeżeli praca przy źródle pola-EM wymaga dotykania obiektu przez elektryka, który jest pierwotnym albo też wtórnym źródłem pola-EM stref zagrożenia lub też strefy niebezpiecznej, to pomiar natężeń pola-E i pola-M nie może być jedynym kryterium do oceny bezpośredniego skutku oddziaływania pola-EM.

Wymaga się w takim przypadku dodatkowej ocena na podstawie udokumentowanego wyniku badań, czy też obliczeń czy ekspertyz, które uwzględniają warunki ekspozycji i zasady dotyczące oceny limitów GPO:

1) w przypadku wyraźnego stwierdzenia, że miejscowe natężenie pola-E czy też miejscowe natężenie pola-M w jakikolwiek sposób przekracza odpowiednią wartość limitu IPNob, należy w takim przypadku wskazać, że przez zastosowanie środka ochronnego przez elektryka zapewniono, że poziom dla bezpośrednich oddziaływań pola-EM nie przekracza limitu dotyczącego prądu kończynowego ( limity GPO dotyczące kończyn),  oraz ładunków elektrostatycznych ( limity GPO dotyczące PES i PQS);

2) w innych szczególnych przypadkach należy prowadzić wprost ocenę miar bezpośrednich oddziaływań pola-EM , w stosunku do których określa się limity GPO, odpowiednie do charakterystyk pola-EM rozpoznanych w przestrzeni pracy elektryka.

Wynik ocen zgodności poziomu oddziaływań pola-EM na narażone osoby ( elektrycy)  z limitami GPO wymagają zawsze zwalidowania doświadczalnego i interpretacji wyniku uwzględniającego niepewność jak również reprezentatywność zastosowanych procedur oceny, uwzględniających wpływy czynników, takich jak: błędy metody numerycznej, modelowanie źródła, geometrię fantomów , czy też właściwość elektryczną tkanek i materiałów - określoną zgodnie z odpowiednią dobrą praktyką w tejże dziedzinie. Badanie dotyczące limitów GPO prowadzić powinny kompetentne laboratoria instytutów naukowo-badawczych czy też uniwersytetów technicznych, o udokumentowanych umiejętnościach wykonania ocen bezpośrednich oddziaływań pola-EM w środowisku pracy elektryka i związanych z nim zagrożeń elektromagnetycznych.

Ustawowe nakazy i zakazy występujące w kodeksie pracy i odnoszące się do bezpieczeństwa i higieny pracy jak również miejsca pracy pracowników ( elektryków) , bezwarunkowo zobowiązują pracodawców do zapewnienia tymże pracownikom ( elektrykom) oraz innym osobom fizycznym świadczącym dla nich pracę, bezpiecznych i higienicznych warunków do pracy.

To pracodawcy ponoszą odpowiedzialność za złamanie tychże nakazów i zakazów (niewykonanie zobowiązań), a powierzenie przez nich zadań w tym zakresie elektrykom czy też innym pracownikom, w tym wszelkim powołanym do tego służbom, czy też ewentualnie zlecenie tych zadań podmiotom zewnętrznym, nigdy nie zwalnia pracodawców z odpowiedzialności za stan bezpieczeństwa i higieny pracy względem elektryków w zakładzie pracy prowadzonym przez pracodawców.

Oznacza to, że pracodawcy zawsze ponoszą odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pracy. W taki też sposób trzeba odczytywać dyspozycję normy prawnej, zawartą w art. 36 ust. 1 ustawy wypadkowej.

W każdym zatem przypadku, kiedy bezpośrednim sprawcą naruszeń przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy jest elektryk, istotne jest nie tyle ustalenie winy tegoż pracownika, bo to ma znaczenie dla przypisania odpowiedzialności pracownikowi za zobowiązania,  ale ocena, czy to naruszenie trzeba zakwalifikować jako następstwo działania czy też zaniechania ze strony. pracodawcy.

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne ( t. j. Dz. U. z 2018 poz. 331 )