Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP): budowa i funkcjonalność

Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 r. [1] w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym ustala dla grupy 10 wyrobów budowlanych krajowy systemy oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych w tym dla Przeciwpożarowego wyłącznika prądu (PWP) klasę pierwszą systemu oceny.

Wskazuje również elementy składowe oraz sposób ich połączenia:

• Przeciwpożarowe wyłączniki prądu – zestawy

Przy czym jako zestaw należy tu rozumieć wyrób budowlany wprowadzony do obrotu przez jednego producenta składający się co najmniej z dwóch odrębnych składników, które muszą zostać połączone, aby produkt mogły zostać zastosowany w obiektach budowlanych art. 2 pkt 2 rozporządzenia Nr 305/2011 np. Urządzenie wykonawcze UW PWP oraz urządzenie sygnalizacyjne US PWP.

• Przeciwpożarowe wyłączniki prądu – elementy składowe:
• urządzenia wykonawcze,
• urządzenia sygnalizujące,
• urządzenia uruchamiające,

Niestety ustawodawca nie wskazał definicji tych urządzeń, więc należy pochylić się nad określeniem ich funkcjonalności oraz budowy.

• urządzenie wykonawcze (UW PWP):

Jest elementem nadrzędnym z uwagi na główną funkcję jaką pełni przy wyłączeniu obwodów zasilania obiektu – wykonanie fizycznego wyłączenia.

W celu zapewnienia wymaganych warunków środowiskowych dla tego typu urządzeń należy zabudować je w odpowiedniej obudowie zapewniającej warunki środowiskowe w klasie 1 lub 2. Pierwsza klasa środowiskowa jest przeznaczona dla urządzeń przeznaczonych do pracy wewnątrz budynku, stopień ochrony obudowy IP 30, zakres temperatury pracy od -5oC do +40oC  oraz druga klasa środowiskowa przeznaczona dla urządzeń przeznaczonych do pracy na zewnątrz budynku, stopień ochrony obudowy IP 54, zakres temperatury pracy od -25oC do +75oC. STANDARDY CNBOP-PIB-0007:2016 [2] pkt. 8 Norma PN-EN 12101-10:2007 - Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła Część 10: Zasilacze.

Aparat wykonawczy stanowi rozłącznik spełniający wymagania [3]normy PN-EN  60947-3:2021-07 Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa – Część 3: Rozłączniki, odłączniki, rozłączniki izolacyjne lub wyłącznika spełniającego wymagania [4] normy PN-EN 60947-2:2018-01+A1:2020-06 Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa – Część 2: Wyłączniki.

Oczywiście w celu wyłączenia aparatu wykonawczego możemy ręcznie wysterować dźwignię przełączenia z pozycji ON na pozycje OFF aparatu niestety takie rozwiązanie sterowaniem możemy wykonać jedynie w niektórych przypadkach ze względu na umieszczenie urządzenia wykonawczego, nie zawsze jest do niego dostęp bezpośredni z uwagi na lokalizacje oraz umieszczenie w zamkniętym pomieszczeniu technicznym. Wyłączenie ręczne należy traktować raczej jako wyłączenie awaryjne gdy zawiedzie uruchomienie zdalne.    

W przypadku potrzeby zdalnego uruchomienia konieczne jest zabudowanie układu automatyki pozwalającej na wysterowanie aparatu wykonawczego oraz odpowiednią sygnalizację stanu pracy urządzenia.

Konieczne jest też rozwiązanie układu zasilania na potrzeby wysterowania oraz sygnalizacji urządzenia wykonawczego.

Więc reasumując urządzenie wykonawcze składa się z:

• obudowy
• aparatu wykonawczego
• automatyki kontrolno-sterującej
• układu zasilania

Tak zbudowane urządzenie wykonawcze: aparat wykonawczy wraz z układem zasilania oraz automatyką kontrolno-sterującą zabudowany w obudowie zapewniającej odpowiednie warunki środowiskowe stanowi urządzenie wykonawcze UW PWP Przeciwpożarowego wyłącznika prądu (PWP), służący odłączeniu dopływu energii elektrycznej do obiektu.

Dodatkowo urządzenie wykonawcze wyposażone jest w trzy diody sygnalizacyjne typu LED:

•  diod czerwona – ZASILANIE PWP (Świecenie diody na czerwono sygnalizuje że urządzenie wykonawcze ma poprawny układ zasilania – świeci pulsująco (miga) gdy jest uszkodzenie rezerwowego układu zasilania lub brak jest zasilania podstawowego, nie świeci gdy brak jest zasilania podstawowego oraz rezerwowego).
• Dioda zielona - STAN URUCHOMIENIA (Świecenie diody na zielono sygnalizuje fizyczne przełączenie styków aparatu wykonawczego w pozycje OFF czyli że zasilanie obiektu jest wyłączone. Brak świecenia urządzenia sygnalizacyjnego w trakcie wciśnięcia (aktywacji) urządzenia uruchamiającego świadczy o braku zadziałania przełączenia aparatu wykonawczego w pozycją OFF, czyli brak wyłączenia zasilania obiektu i/lub uszkodzenie UW PWP i/lub US PWP).
• Dioda czerwona - STAN DOZORU (Świecenie diody na czerwono sygnalizuje obecność urządzenie wykonawczego w stanie dozoru gdy wszystko jest poprawne, brak świecenia sygnalizuje uszkodzenie lub gdy aktywna jest sygnalizacja STANU URUCHOMIENIA).  

• Urządzenie uruchamiające (UU PWP)

Jest to wyniesiony „przycisk” sterowania zdalnego PWP pozwalający na podanie sygnału do urządzenia wykonawczego PWP w celu dokonania wyłączenia energii elektrycznej w obiekcie wg. zaprogramowanego scenariusza oraz sygnalizacji stanu dozoru bądź uruchomienia urządzeń wykonawczych podłączonych do UU PWP.

Urządzenie uruchamiające składa się z obudowy zapewniającej ochronne przed warunkami środowiskowymi, łącznikiem NO i NC oraz dwóch diod typu LED jedna w kolorze zielonym (zaświecenie diody zielonej sygnalizuje wyłączenie sterowanego urządzenia wykonawczego) oraz druga w kolorze czerwonym (zaświecenie diody czerwonej sygnalizuje stan dozoru sterowanego urządzenia wykonawczego). Gdy obydwie diody pozostają zgaszone świadczy to o uszkodzeniu działania podłączonego urządzenia wykonawczego.

Występują dwie odmiany urządzenia sygnalizacyjnego pracujące na napięciu 230V oraz 24V.

Konstrukcja łącznika może być rozwiązana w wykonaniu monostabilnym oraz bistabilnym.

Przełącznik monostabilny, to rodzaj przycisku elektrycznego, który jest w stanie przełączyć swój stan z OFF na ON tylko wtedy, gdy jest wciśnięty, a następnie wraca do stanu OFF, gdy tylko nacisk zostaje zwolniony. Oznacza to, że przycisk monostabilny jest aktywowany tylko na krótki czas podczas naciśnięcia, po czym powraca do swojego pierwotnego stanu.

Przełącznik bistabilny, to rodzaj przycisku elektrycznego, który jest w stanie przełączyć swój stan z OFF na ON po wciśnięciu (wyzwoleniu) i pozostaje w nim do momentu ponownej ingerencji. Oznacza to, że przycisk bistabilny jest aktywowany na stałe po np. zbiciu szybki UU PWP, powrót do poprzedniego stanu następuje załażeniu nowej szybki.

• Urządzenie sygnalizujące (US PWP):

Jest to wyniesiony sygnalizator optyczny wskazujący jednoznacznie, wyłączenie zasilanie obiektu za pośrednictwem automatyki urządzenia wykonawczego PWP informuje o fizycznym przełączeniu styków aparatu wykonawczego PWP.

Urządzenie sygnalizacyjne składa się z obudowy zapewniającej ochronne przed warunkami środowiskowymi oraz diody typu LED w kolorze zielonym.

Świecenie diody na zielono sygnalizuje fizyczne przełączenie styków aparatu wykonawczego w pozycje OFF, czyli, że zasilanie obiektu jest wyłączone.

Brak świecenia urządzenia sygnalizacyjnego w trakcie wciśnięcia (aktywacji) urządzenia uruchamiającego świadczy o braku (zadziałania) przełączenia aparatu wykonawczego w pozycją OFF, czyli wyłączenia zasilania obiektu i/lub uszkodzenie UW PWP i/lub US PWP.

[5] Krajowa ocena techniczna KOT Przeciwpożarowy wyłącznik prądu - zestaw -
Urządzenie wykonawczo-sygnalizujące.

[6] Krajowa ocena techniczna KOT Przeciwpożarowy wyłącznik prądu
– Urządzenie uruchamiająco-sygnalizujące.

[7] Stanowisko CNBOP w sprawie wydania KOT - PWP CX2004.  

Wszystkie opisane powyżej urządzenia PWP UW PWP, US PWP i UU PWP posiadają diody sygnalizacyjne i poniekąd sygnały ich są zdublowane – w jakim celu?

Po pierwsze sygnalizacja na urządzeniu wykonawczym UW PWP odzwierciedla stan wyłącznie tego urządzenia. Wymagane jest to podczas obecności obsługi lub użytkownika bezpośrednio przy urządzeniu w celu bezpośredniego potwierdzenia jego stanu.

Po drugie sygnalizacja na urządzeniu sygnalizacyjnym US PWP (urządzenie wyniesione) odzwierciedla wyłącznie stan pojedynczego aparatu wykonawczego urządzenia wykonawczego. Jeżeli w urządzeniu wykonawczym występuje wiele aparatów wykonawczych to tyleż samo musimy mieć urządzeń sygnalizacyjnych UU PWP. Również, gdy połączonych jest wiele urządzeń wykonawczych ze sobą uruchamianych z jednego urządzenie uruchamiającego UU PWP to również musimy mieć tyleż samo urządzeń sygnalizacyjnych US PWP co aparatów wykonawczych w urządzeniach wykonawczych UW PWP.     

Po trzecie sygnalizacja na urządzeniu uruchamiającym UU PWP odzwierciedla stan zbiorczy podłączonych wszystkich urządzeń wykonawczych i aparatów wykonawczych. Oznacza to że niezadziałanie któregokolwiek z aparatów wykonawczych w urządzeniu wykonawczym spowoduje brak jakiejkolwiek sygnalizacji co oznacza uszkodzenie i/lub brak zadziałania tyle że nie wiemy o który aparat wykonawczy chodzi.

Dopiero sygnalizacja na urządzeniach sygnalizacyjnych da nam odpowiedz bezpośrednią który aparat wykonawczy nie został poprawnie wyłączony.

Tak więc nasuwa się konieczność stosowania nad każdym urządzeniem uruchamiającym UU PWP takiej ilości urządzeń sygnalizacyjnych US PWP jaką mamy rzeczywistą ilość aparatów wykonawczych w urządzeniach wykonawczych UW PWP.

Rys. 1 – Architektura połączeń urządzeń UW PWP oraz UU PWP i US PWP.

Automatyka PWP ma zapewnić środki niezbędne do wyłączenia aparatów wykonawczych PWP. Następuje to z reguły poprzez odpowiednie wysterowanie wyzwalacza (cewka) w aparacie wykonawczym.

Rozróżniamy dwa rodzaje wyzwalaczy wzrostowy (napięciowy) i zanikowy (podnapięciowy).

Wyzwalacz zanikowy (podnapięciowy) jest stale zasilany, a napięcie jest przerywane w przypadku: naciśnięcia urządzenie uruchamiającego i/lub chwilowego zaniku zasilania, utrata napięcia powoduje otwarcie aparatu wykonawczego.

Z punktu widzenia bezpieczeństwa i niezawodności działania (systemu bezpieczeństwa przeciwpożarowego) najlepszym rozwiązaniem jest zastosowanie właśnie tego wyzwalacza zanikowego (podnapięciowego), gdyż nawet w przypadku awarii w postaci zwarcia lub przerwy w okablowaniu wewnętrznym oraz zewnętrznym (okablowanie do urządzenia uruchamiającego) nastąpi wyłączenia aparatu wykonawczego nawet przy braku lub awarii układu zasilania.

Rys. 2 – Architektura połączeń wyzwalacza zanikowego.

Mamy pewność, że w razie wystąpienia pożaru instalacja wyłącznika przeciwpożarowego PWP z zastosowanym wyzwalaczem zanikowym (podnapięciowym) spełni swoje zadanie nawet w momencie globalnej awarii systemu i spowoduje wyłączenie aparatu wykonawczego.

Niestety rozwiązanie z wyzwalaczem zanikowym ciągnie za sobą inne niebezpieczeństwa i niepożądane sytuacje związane z eksploatacją instalacji elektrycznej, gdyż wszelkie zapady zasilania mogą spowodować niepożądane wyłączenie aparatu wykonawczego a w rezultacie spowodują zanik zasilania w obiekcie. Co w niektórych przypadkach może przyczynić się do sytuacji zagrażających życiu i zdrowiu ludzi oraz mienia narażając na straty finansowe np. szpitale, zakłady przemysłowe i/lb inne wrażliwe obiekty.

Wyzwalacz wzrostowy (napięciowy) jest wysterowany poprzez okresowe podanie napięcia, w przypadku: naciśnięcia urządzenie uruchamiającego, pojawienie się napięcia powoduje otwarcie aparatu wykonawczego.

Z punktu widzenia bezpieczeństwa i niezawodności działania (systemu bezpieczeństwa przeciwpożarowego) zastosowanie wyzwalacza wzrostowego (napięciowego) wiąże się z możliwą awarią instalacji przeciwpożarowego wyłącznika prądu (PWP) w wielu przypadkach tj.: przerwa okablowania do urządzenia uruchamiającego, awaria lub brak zasilania układów wewnętrznych PWP uniemożliwi to wyłączenie PWP, a uszkodzenie w postaci zwarcia linii uruchamiającej spowoduje niepożądane wyłączenia PWP.

Analizując zastosowanie tych dwóch wyzwalaczy można dojść do wniosku że należało by podzielić rodzaje automatyki na dwa rozwiązania z punktu widzenia bezpieczeństwa i niezawodności działania przeciwpożarowego wyłącznika prądu (PWP).

Rys. 3 – Architektura połączeń wyzwalacza wzrostowego.

Jest to rozwiązanie najprostsze nie posiadające kontroli instalacji sterującej rozprowadzonej po budynku pomiędzy urządzeniem uruchamiającym oraz urządzeniem wykonawczym.

Niniejsze rozwiązanie jako element główny wykorzystuje rozłącznik / wyłącznik zamontowany w obudowie odpowiedniej klasy środowiskowej, wyposażony w wyzwalacz zanikowy (napięcie 230VAC ) natomiast układ automatyki służy do sygnalizacji stanu na urządzeniu dozoru, uruchomienia i uszkodzenia.

Zasilanie niezbędne do zadziałania wyłącznika dostarczone jest za pośrednictwem przerzutnika faz, mającego na celu zapewnienie energii do zadziałania wyzwalacza nawet po zaniku napięcia na jednej lub dwóch fazach.

Należy podkreślić, że rozwiązanie PWP z automatyką bez kontroli dedykowane jest do obiektów o mniejszym znaczeniu techniczno-użytkowym, wszędzie tam, gdzie niepożądane wyłączenie zasilania nie spowoduje uszczerbku na zdrowiu i nie doprowadzi do strat materialnych np.: budynki i hale magazynowe, budynki inwentarskie itp.

Zgodnie z wytycznymi dla instalacji bezpieczeństwa pożarowego takie rozwiązanie sprawia że możemy tak wykonane urządzenie zakwalifikować do kasy B urządzeń przeciwpożarowych, które przy zaniku zasilania przechodzą do położenia pożarowego bezpiecznego, przez co nie musimy wyposażać takiego urządzenia PWP w zasilanie rezerwowe [8] norma PN-EN 12101-10 – zasilacze pkt. 4 wymagania ogólne (elektryczne).

Rys. 4 – Architektura połączeń automatyki bez kontroli.

Trzeba zauważyć, że zastosowanie wyzwalacza wzrostowego (napięciowego) w takim układzie sprawia, że urządzenie PWP może nie zadziałać. W razie awarii zasilania podstawowego oraz w wyniku przerwy i zwarcia w okablowaniu – należy przemyśleć czy takie rozwiązanie można zastosować w każdym obiekcie, a niestety jest najczęściej wybieranym rozwiązaniem przez projektantów i wykonawców.

Rozwiązanie preferowane do rozległych oraz skomplikowanych obiektów przemysłowych i/lub budynków biurowych i użyteczności publicznej tam, gdzie czasowe wyłączenie zasilania budynku do celów testowych nie jest możliwe i/lub bardzo utrudnione.

Rozwiązanie stosuje jako główny element wykorzystuje rozłącznik/wyłącznik instalowany w dedykowanej obudowie odpowiedniej klasy środowiskowej, wyposażony w wyzwalacz wzrostowy (napięciowy) o napięciu zasilania 24VDC.

Zwiększenie bezpieczeństwa w tym rozwiązaniu polega na zastosowaniu układu kontrolno-sterującego (sterownik), który natychmiast po wykryciu uszkodzenia przewodu, pomiędzy urządzeniem uruchamiającym a urządzeniem wykonawczym oraz awarii zasilania podstawowego i/lub rezerwowego wyśle sygnał o uszkodzenia do systemu nadrzędnego np. SSP i/lub BMS.

Całą automatykę kontrolno-sygnalizującą zasilić należy z zasilacza buforowanego 24VDC spełniającego wymagania [9] normy PN-En 54-2 lub normą [8] PN-EN 12101-10, zapewniając tym samym ciągłość dostawy energii nawet w przypadku zaniku zasilania podstawowego PWP, co zapewni prawidłowe działanie i sygnalizację wyłącznika nawet w przypadku braku zasilania.

Czas podtrzymania baterii akumulatorów może zostać dobrany indywidualnie w zależności od potrzeb instalacji.

W tym przypadku instalacja PWP jest odporna na zapady oraz zaniki zasilania podstawowego układu sterowania co pozwala w bezpieczny sposób na zastosowanie wyzwalacza wzrostowego (napięciowy) oraz układ kontroli zapewni natychmiastową informację o uszkodzeniu przeciwpożarowego wyłącznika prądu PWP.   

Zastosowanie sterownika w układzie kontrolno-sterującym pozwala na wykonania parametrycznej linii uruchamiającej pomiędzy urządzeniem wykonawczym UW PWP, a urządzeniem uruchamiającym UU PWP, co zapewni jednoznaczne wykrycia awarii tj. zwarcia lub przerwa linii oraz wskazanie stanu uruchomienia poprzez wystawienie odpowiedniego parametru rezystancji linii. Awaria w żadnym przypadku nie wyzwoli samoczynnie wyzwalacza z uwagi na parametryzację układu.

Rys. 5 – Architektura połączeń linii parametrycznej.

Zgodnie z wytycznymi dla instalacji bezpieczeństwa pożarowego takie rozwiązanie sprawia, że możemy tak wykonane urządzenie zakwalifikować do kasy A urządzeń przeciwpożarowych, które przy zaniku zasilania nie przechodzą do położenia pożarowego bezpiecznego, przez co należy wyposażać takie urządzenie PWP w zasilanie rezerwowe np. zasilacz buforowany zgodny z [8] normą PN-EN 12101-10 – zasilacze, pkt. 4 wymagania ogólne (elektryczne).

Rys. 6 – Architektura połączeń automatyki z kontrolą.

Zastosowanie wyzwalacza wzrostowego (napięciowych) w układzie z automatyką z kontrolą i układem zasilania klasy A sprawia, że urządzenie PWP może zostać bezpiecznie zaprojektowane w obiektach wymagających wyższego stopnia niezawodności i stabilności działania. Rezerwowe źródło zasilania zapewnia pewność dostarczenia energii elektrycznej niezbędnej do wyzwolenia PWP natomiast układ kontrolno-sterujący pozwala na permanentną diagnostykę awarii instalacji PWP wraz z możliwością transmisji stanów urządzenia wykonawczego do systemów nadrzędnych tj.: SSP i/lub integrator czy BMS.

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu PWP jest urządzeniem przeciwpożarowym, podlega przeglądom technicznym i konserwacji zgodnie z [15] Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów §3.1 Ust. 2 i 3.

Za konserwację urządzeń przeciwpożarowych odpowiada Użytkownik (właściciel) instalacji.

Konserwacja polega na zapewnieniu zgodnego z przeznaczeniem funkcjonowania instalacji oraz urządzeń i obejmuje przeglądy okresowe.

Przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne powinny być przeprowadzone w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku.

1. 1.      Przeciwpożarowe wyłączniki prądu PWP mogą być wprowadzone na rynek jako zestawy oraz elementy składowe w postaci: urządzeń wykonawczych UW PWP, urządzeń uruchamiających UU PWP oraz urządzeń sygnalizacyjnych US PWP.

1. 2.      Sygnalizacja pracy przeciwpożarowego wyłącznika prądu PWP powinna zapewnić jednoznaczny odczyt poszczególnych stanów w jakich znajduje się PWP i wskazać w razie awarii który aparat wykonawczy jest uszkodzony i gdzie go zlokalizować.

1. 3.      Na etapie projektowania instalacji przeciwpożarowego wyłącznika prądu projektant powinien określić jaki wyzwalacz należy zastosować w aparacie wykonawczym oraz jaką klasę systemu zasilania należy dobrać dla układu sterowania PWP klas A czy B.

1. 4.      Trzeba zauważyć, że zastosowanie wyzwalacza wzrostowego (napięciowego) w układzie automatyki bez kontroli sprawia, że urządzenie PWP może nie zadziałać przez awarie zasilania podstawowego oraz w wyniku przerwy i zwarcia w okablowaniu – należy zastanowić się czy takie rozwiązanie można zastosować, a niestety wersja bez kontroli i wyzwalaczem wzrostowym jest najczęściej wybieranym rozwiązaniem przez projektantów i wykonawców. Należy rozważyć przy wyborze wersji automatyki bez kontroli zastosowanie wyzwalacza zanikowego (podnapięciowego).

1. 5.      Zastosowanie wyzwalacza wzrostowego (napięciowych) w układzie z automatyką z kontrolą i układem zasilania klasy A sprawia, że urządzenie PWP może zostać bezpiecznie zaprojektowane w obiektach wymagających wyższego stopnia niezawodności i stabilności działania. Rezerwowe źródło zasilania zapewnia pewność dostarczenia energii elektrycznej niezbędnej do wyzwolenia PWP natomiast układ kontrolno-sterujący pozwala na permanentną diagnostykę awarii instalacji PWP wraz z możliwością transmisji stanów urządzenia wykonawczego do systemów nadrzędnych tj.: SSP i/lub integrator czy BMS tak jak jest to rozwiązane w innych systemach bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

1. 6.      Dostępne są dwie wersje zasilania przeciwpożarowego wyłącznika prądu PWP pod względem napięcia zasilania 230VAC oraz 24VDC. Projektant powinien zwróci uwagę przy doborze poszczególnych urządzeń PWP tj. urządzenie wykonawcze, uruchamiające oraz sygnalizacyjne, które rozwiązanie będzie odpowiednie dla instalacji w projektowanym obiekcie. Należy pamiętać, że po wyłączeniu urządzenia wykonawczego UW PWP na okablowaniu do urządzeń peryferyjnych UU PWP i US PWP pozostaje napięcie i dobrze byłoby, aby to napięcie było napięcie bezpiecznym.

1. 7.      Przeciwpożarowy wyłącznik prądu PWP jest urządzeniem przeciwpożarowym i podlega przeglądom technicznym i konserwacji. Zaniechanie tych czynność może przyczynić się do utraty życia i zdrowia ludzi w czasie akcji ratowniczo gaśniczej oraz narażenia sią w rezultacie na konsekwencje karne.

[1] Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 r. [1] w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym.

[2] STANDARDY CNBOP-PIB-0007:2016 [2] pkt. 8 Norma PN-EN 12101-10:2007 - Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła Część 10: Zasilacze.

[3] Norma PN-EN  60947-3:2021-07 Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa – Część 3: rozłączniki, odłączniki, rozłączniki izolacyjne lub wyłącznika spełniającego wymagania.

[4] Nnorma PN-EN 60947-2:2018-01+A1:2020-06 Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa – Część 2: Wyłączniki.

[5] Krajowa ocena techniczna KOT Przeciwpożarowy wyłącznik prądu - zestaw -
Urządzenie wykonawczo-sygnalizujące.

CNBOP-PIB-KOT-2022/0331-1013 wydanie 1

CNBOP-PIB-KOT-2022/0331-1013 wydanie 2

CNBOP-PIB-KOT-2023/0394-1013 wydanie 1

CNBOP-PIB-KOT-2023/0394-1013 wydanie 2

CNBOP-PIB-KOT-2023/0394-1013 wydanie 3

CNBOP-PIB-KOT-2022/0331-1013 wydanie 3

CNBOP-PIB-KOT-2024/0417-1013 wydanie 1

CNBOP-PIB-KOT-2023/0397-1013 wydanie 3

[6] Krajowa ocena techniczna KOT Przeciwpożarowy wyłącznik prądu
– Urządzenie uruchamiająco-sygnalizujące

CNBOP-PIB-KOT-2022/0340-1014 wydanie 2

CNBOP-PIB-KOT-2019/2024/0110-1014 wydanie 1

CNBOP-PIB-KOT-2022/0340-1014 wydanie 2

CNBOP-PIB-KOT-2019/2024/0110-1014 wydanie 1

[7] Stanowisko CNBOP w sprawie wydania KOT - PWP CX2004.

[8] Norma PN-EN 12101-10 – zasilacze pkt. 4 wymagania ogólne (elektryczne).

[9] Normy PN-En 54 – Systemy sygnalizacji pożaru Część 2: Centrale sygnalizacji pożaru.

Autor: Mirosław Dybczyk - Dyrektor ds. produkcji przeciwpożarowych wyłączników prądu (PWP)