Zmiany w kodeksie pracy ważne dla elektryków

Kwestia wynagrodzenia jest w Polsce szczególnym tematem tabu. Polityki różnorakich organizacji związkowych w tym zakresie są często nietransparentne, czy wręcz arbitralne. Ze względów kulturowych bardzo rzadko dochodzi do rozmowy pomiędzy pracownikami na temat zarobków, a jeszcze rzadziej dochodzi do rozmowy kandydatów na dane stanowisko do pracy. Rekruterzy jak pracodawcy często pytanie dotyczące wynagrodzenia, jednej z podstawowych dla poszukującej zatrudnienia osoby kwestii, za przejaw braku kultury, roszczeniowości albo arogancji. 

 W przypadku elektryków, kwestia wynagrodzenia jest przeważnie sprawą indywidualną pomiędzy elektrykiem a jego pracodawcą. Z uwagi na taki stan sytuacyjny niezbędna stała się nowelizacja ustawy kodeks pracy zakładająca zmiany w zakresie informacyjnym pomiędzy pracodawcą a pracownikiem (elektrykiem). W przeciwieństwie do wielu innych państw członkowskich Unii Europejskiej w Polsce nie zostały przyjęte i zwyczajowe, czy prawne środki dotyczące rozpowszechniania informacji o wynagrodzeniach.

W publikowanych najczęściej w Internecie czy prasie ofertach pracy dla elektryków rzadko pojawia się informacja dotycząca wynagrodzenia. W odróżnieniu np. od państw skandynawskich, elektrycy polscy nie mogą uzyskać drogą urzędową informacji dotyczącej zarobków innych osób, które są opracowywane na podstawie zeznań podatkowych. W efekcie zatem newralgiczna kwestia zarobków elektryków staje się przedmiotem licznych podejrzeń i konfliktów w pracy.

Niestety brak informacji o proponowanym wynagrodzeniu w ofertach pracy dla elektryków i innych pracowników uderza szczególnie mocno w jakość pracy. Młodzi elektrycy wchodzący na rynek pracy mają niestety niewiele wiarygodnych źródeł, z których mogą czerpać informacji
o wynagrodzeniach, a dochodzący do tego brak doświadczenia nie pozwala elektrykom na uczciwą ocenę, czy proponowana kwota u danego pracodawcy im odpowiada w konfrontacji z innym pracodawcą. Do tej pory elektrycy musieli przejść cały proces rekrutacji, aby na kocu dopiero dowiedzieć się o zarobkach. Teraz to wszystko ulega zmianie. Pracodawca ma obowiązek poinformowania kandydata na stanowisko elektryka o wysokości zarobków. Ponadto pracodawca ma obowiązek podać progres w wynagrodzeniu z uwagi na przepracowany u niego okres.

Zgodnie z art. 10¹.§ 1 ustawy kodeks pracy, elektrycy mają prawo wystąpić do pracodawcy z wnioskiem  o udzielenie informacji dotyczącej  ich indywidualnego poziomu wynagrodzenia oraz średnich poziomów wynagrodzenia, w podziale na płeć w odniesieniu do kategorii pracowników wykonujących taką samą pracę jak oni lub pracę o takiej samej wartości. 

Na podstawie art.10¹ § 2-5 ustawy kodeks pracy, elektrycy mogą zwracać się do pracodawcy z wnioskiem,  za  pośrednictwem  swoich przedstawicieli.

Pracodawca udziela w postaci papierowej lub elektronicznej odpowiedzi na wniosek elektryka, bez zbędnej zwłoki nie później niż 14 dni od dnia złożenia wniosku.

 Jeżeli odpowiedź pracodawcy na wniosek elektryka, zawiera  informacje  niedokładne lub niekompletne,wonczas elektryk  - osobiście lub za pośrednictwem swoich przedstawicieli - ma prawo wystąpić o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące przekazanych informacji.

Warto podkreślić iż art. 10 i 10¹  ustawy kodeks pracy stosuje się odpowiednio do stosunków pracy nawiązanych na podstawach innych niż wymienione w art. 2 ustawy kodeks pracy. Zgodnie z tym przepisem pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Na podstawie art. 18^3f § 1 i 2 ustawy kodeks pracy, pracodawca, publikując w dowolnej lub zwyczajowo przyjętej formie  informację o możliwości zatrudnienia pracownika na danym stanowisku pracy, uwzględnia w niej kwotę proponowanego poziomu wynagrodzenia wskazując jego minimalną i maksymalną wysokość. Informacja może zawierać wzmiankę, że kwota ta podlega negocjacji.

 Osoby ubiegające się o pracę mają prawo do otrzymania od przyszłego pracodawcy informacji na temat:

- początkowego wynagrodzenia lub jego przedziału opartego na obiektywnych, neutralnych pod względem płci kryteriach – przewidzianego w odniesieniu do danego stanowiska;

- przepisów układu zbiorowego stosowanych przez pracodawcę
w odniesieniu do danego stanowiska.

Zgodnie z art. 22 § 1³ i § 1⁴ ustawy kodeks pracy, wynagrodzenie, oznacza zwykłą, podstawową lub minimalną płacę godzinową lub płacę miesięczną oraz inne świadczenia pieniężne lub rzeczowe, otrzymywane przez pracownika bezpośrednio lub pośrednio (składniki uzupełniające lub zmienne) od pracodawcy z racji zatrudnienia i wymiaru czasu pracy. 

Zgodnie z art. 26¹  § 1¹ ustawy kodeks pracy, pracodawca nie może zakazać lub uniemożliwiać pracownikowi (elektrykowi) ujawniania informacji o  jego wynagrodzeniu.

Ponadto na podstawie art. 77^1a ustawy kodeks pracy, pracodawca powinien zapewniać elektrykowi dostęp do kryteriów, które są stosowane do określania poziomów wynagrodzenia pracowników i progresji wynagrodzenia. Kryteria te muszą powinny być obiektywne i neutralne pod względem płci.

Pracodawca na podstawie art. 281 pkt 8-10  ustawy kodeks pracy podlega karze grzywy jeżeli nie udziela pracownikowi (elektrykowi )informacji o wynagrodzeniu na danym stanowisku i nie publikuje informacji o zatrudnieniu i progresji zarobkowania, oraz zatrudnia elektryka za wynagrodzeniem mniejszym, niż przewidziane w opublikowanej przez niego informacji o możliwości zatrudnienia pracownika na danym stanowisku pracy.

Ustawa z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 807)